BS952261 หลักการจัดการ · บท 8–12

สรุปจุดที่น่าออกสอบ บท 8–12

วันสอบ
20 ต.ค. 13:00
เวลา
3 ชั่วโมง
จำนวน
120 ข้อ / 40 คะแนน
รูปแบบ
ปรนัย ก–ง (OMR)

ข้อละ 1/3 คะแนน · กระดาษ OMR: ก=1 ข=2 ค=3 ง=4 · มีข้อคำนวณราว 4 ข้อ (ทดในกระดาษได้)

สัดส่วนข้อสอบรายบท (จากคลิปอาจารย์)
บท 8 · 24
บท 9 · 26
บท 10 · 25
บท 11 · 25
บท 12 · 20
บท 8 การสื่อสาร: ประยุกต์เกือบทั้งหมด (23/24) บท 9 ภาวะผู้นำ: มากที่สุด ความจำเยอะ บท 10 ขวัญ/แรงจูงใจ: ปนกัน + คำนวณ บท 11 ทีม/ขัดแย้ง: ความจำเยอะ บท 12 การเปลี่ยนแปลง: น้อยสุด ความจำตามสไลด์
⚠️ จุดที่เช็คกับสไลด์จริงแล้ว ต่างจาก/ไม่มีในสรุปของเพื่อน
  • "การเปลี่ยนแปลงแบบพัฒนา" — สไลด์บท 12 หน้า 127 เขียนว่าเป็นชื่อเรียกอีกอย่างของ Planned Change (มีแผนล่วงหน้า เป็นระบบ ดีที่สุด) ส่วนสรุปของเพื่อนตีความว่าเป็นแบบทีละน้อย (Gradual) → ถ้ามีตัวเลือก "มีแผนล่วงหน้า/เป็นระบบ" ให้เลือกข้อนั้น ดูภาพ
  • Situational Leadership — สไลด์ติดป้าย R1 = มอบหมายงาน, R2 = สั่งงาน, R3 = ขายงาน, R4 = ร่วมงาน (ต่างจากตำรา) ดูภาพ
  • เครือข่ายการสื่อสาร — สไลด์จัดว่า "วงกลม + ทุกช่องทาง = รวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง" และ "วงล้อ + ลูกโซ่ + Y = กระจายอำนาจ" (ดูขัดกับความรู้สึก แต่ตอบตามสไลด์)
  • 7Cs ที่อยู่ในสรุปของเพื่อน ไม่มีในสไลด์บท 8 → ความสำคัญต่ำ อ่านผ่านๆ พอ
  • ข้อคำนวณที่ฝึกได้จริงมีแค่ Vroom (E×V×I) และ Equity (O÷I) ในบท 10 (บท 11 ไม่มีสูตรในสไลด์)

★ Top จุดน่าออก แยกรายบท

บท 8 การสื่อสาร
  • ทิศทาง 4 แบบ ดูว่าใครส่งหาใคร: บนลงล่าง / ล่างขึ้นบน / แนวนอน / แนวทแยง ถามบ่อยสุด
  • Grapevine 4 แบบ: Single Strand · Gossip · Probability · Cluster
  • One-way เร็ว vs Two-way ถูกต้อง (ใช้กับเรื่องใหม่/ซับซ้อน)
  • กระบวนการ 6 ขั้น · Berlo S-M-C-R · Schramm Field of Experience
  • เครือข่าย 5 แบบ (วงล้อ ลูกโซ่ Y วงกลม ทุกช่องทาง) ข้อดี/ข้อเสีย
  • Theory U: Downloading → Factual → Empathetic → Generative
  • Harris 4 จุดยืน · ABCDEF · อุปสรรคการฟัง 5
→ ดูสรุปภาพบท 8
บท 9 ภาวะผู้นำ
  • 4 สำนัก ↔ หลักที่ใช้จำแนก: Iowa (ตัดสินใจ+อำนาจ) · Ohio (LBDQ, โครงสร้าง/น้ำใจ) · Michigan (ผลงานกลุ่ม) · Texas (Grid) อาจารย์ยกตัวอย่าง
  • Managerial Grid: 9,9 ทีม ดีที่สุด · 1,9 มุ่งคน · 9,1 มุ่งงาน · 5,5 · 1,1
  • Situational: สั่ง-ขาย-ร่วม-มอบ ตามความพร้อมผู้ตาม
  • Tannenbaum & Schmidt 7 แบบ Boss ↔ Subordinate-centered
  • Burns: Transactional / Transformational (Domino) / Moral (ร.9) · Bass C-I-I
  • รักษารูปแบบองค์กรน้อยสุด = Transformational อาจารย์ยกตัวอย่าง
  • Manager (Efficiency) vs Leader (Satisfaction) · LEADERSHIP
→ ดูสรุปภาพบท 9
บท 10 ขวัญและแรงจูงใจ
  • Maslow ขั้น 1 ตอบสนองด้วยเงินเดือน อาจารย์ยกตัวอย่าง และจับคู่สถานการณ์ ↔ ขั้น
  • Herzberg: Hygiene (เงิน นโยบาย สภาพงาน ความมั่นคง ความสัมพันธ์ สถานภาพ) vs Motivators
  • McClelland nAch / nAff / nPow (TAT, เรียนรู้จากสังคม)
  • X vs Y · Z = A + J (เลื่อนช้า จ้างยาว)
  • คำนวณ: Vroom M = E×V×I · Equity O÷I เทียบกัน ข้อคำนวณ
  • Content vs Process · Intrinsic vs Extrinsic · วัฏจักรการจูงใจ
  • ขวัญ: ปัจจัย 4 · สัญญาณขวัญเสีย 3 · Positive/Negative · Be Strong/Good…
→ ดูสรุปภาพบท 10
บท 11 ทีมและความขัดแย้ง
  • Tuckman: Personal conflict = Storming อาจารย์ยกตัวอย่าง
  • ทีม Robbins (Problem-solving 5–12 / Self-managed 10–15 / Cross-functional / Virtual) และ Hayes 4
  • Team Building (ทักษะ) vs Team Bonding (ผูกพัน)
  • TKI 5 สไตล์ + สัตว์ J&J (ฉลาม นกฮูก หมาจิ้งจอก เต่า หมีเท็ดดี้)
  • ขัดแย้งภายในบุคคล 4 (รักพี่เสียดายน้อง หนีเสือปะจระเข้ เกลียดตัวกินไข่ ซ้อน)
  • สมมุติฐานสาเหตุ 6 · มุมมอง 3 ยุค · Vertical/Horizontal/Line-Staff/Role
  • จัดการขัดแย้ง: กระตุ้น / ลด / แก้ปัญหา · DISC
→ ดูสรุปภาพบท 11
บท 12 การเปลี่ยนแปลง
  • Gradual / Radical / Crisis — DDoS = Crisis อาจารย์ยกตัวอย่าง
  • Passive resistance = ยึดวิธีเดิม ทำช้า vs Active (บ่น ประท้วง) อาจารย์ยกตัวอย่าง
  • วิธีลดการต่อต้าน 6 · กลยุทธ์ 5 (Commander / Consultative / Decentralized / Mixed / OD)
  • Smith 7 ระดับ · Six Box (Weisbord)
  • วิธีพัฒนาองค์การ: ปฏิวัติ / วิวัฒนาการ / มีแผน = "แบบพัฒนา"
  • CM vs OD · แรงผลักดันภายนอก/ภายใน
→ ดูสรุปภาพบท 12
🧠 ลักษณะโจทย์ (อาจารย์เล่าในคลิป)
  • 3 เลเวล: ① คอมมอนเซนส์ ② ความจำเชื่อมโยง ③ ประยุกต์มีเรื่องเล่า
  • มีเรื่องเล่า = ประยุกต์ → จับคู่ "สถานการณ์ → ทฤษฎี"
  • ไม่ถามปีเกิด/ใครเป็นเจ้าของทฤษฎีตรงๆ แต่ต้องรู้ว่า ชื่อไหน = ทฤษฎีอะไร
  • มีศัพท์อังกฤษล้วน (เช่น "expectancy theory") ต้องจำ 2 ภาษา
  • มีตัวลวงศัพท์แปลกๆ → ใช้เซนส์ เช่น passive = นิ่งเฉย
→ เริ่มทำข้อสอบจำลอง

สรุปภาพ บท 8–12

บทที่ 8 การสื่อสารเพื่อการจัดการ (Communication)

24 ข้อ · ประยุกต์เกือบทั้งหมด → ฝึกจับคู่ "สถานการณ์ → รูปแบบ/ทฤษฎี"

ความหมายและประเภท

  • Communication = "สะพานแห่งความหมาย" (bridge of meaning) ข้ามแม่น้ำแห่งความเข้าใจผิด · Sender → Message → Receiver + Feedback
  • การสื่อสาร ≠ การพูด (รวมเขียน ท่าทาง สัญลักษณ์ ภาพ แผนภูมิ ตัวเลข)
  • Charles Conrad (1994): สื่อสารในองค์กร อาศัยทั้ง วัจนภาษา และ อวัจนภาษา
  • ความสำคัญ 8 ข้อ (สร้างสัมพันธ์ บรรลุวัตถุประสงค์ มีส่วนร่วม ขวัญกำลังใจ รู้ความต้องการ ผลต่อความสำเร็จ ประหยัดเวลา กระตุ้นทำตามแผน) · วัตถุประสงค์ 5 ข้อ (ให้ข้อมูล / มีอิทธิพลเหนือผู้อื่น / บังคับบัญชา-สอนงาน / ประเมินผล / ให้เกิดการกระทำ)
เกณฑ์แบ่งประเภท
ลักษณะการใช้ทางการ / ไม่เป็นทางการ
ระดับการบังคับบัญชาTop Down / Bottom Up / Horizontal
การส่งข้อมูลย้อนกลับทางเดียว / 2 ทาง
วิธีการติดต่อเขียน / พูด / ทางร่างกาย
จำนวนผู้เกี่ยวข้องส่วนบุคคล / ระหว่างบุคคล / มวลชน

ทิศทางการสื่อสารในองค์กร ถามบ่อยสุด

ตัวอย่างจากคลิป: ผู้จัดการฝ่ายการเงินส่งรายงานให้รองกรรมการผู้จัดการรับรอง → ล่างขึ้นบน

Formal vs Informal (Grapevine)

  • Formal: มีโครงสร้าง ระเบียบแบบแผน ขั้นตอน ลำดับขั้น ต้องควบคุม
  • Informal = Grapevine (ต้นองุ่น/เถาองุ่น): ไม่มีแบบแผน ส่วนตัว ยืดหยุ่น สบายๆ ช่วยสร้างขวัญกำลังใจและความเข้าใจอันดี

One-way vs Two-way

กระบวนการสื่อสาร 6 ขั้น + Berlo + Schramm

เครือข่ายการสื่อสาร 5 แบบ ประยุกต์

แบบลักษณะข้อดีข้อเสีย
วงล้อ Wheelผู้นำ (A) เป็นศูนย์กลาง คล้ายอัตตาธิปไตยเร็ว งานง่ายสมาชิกพอใจน้อย รวมอำนาจที่ผู้นำ
ลูกโซ่ Chainคุยแค่คนถัดไป ตำแหน่งกลางเป็นผู้นำมากกว่า = ระบบราชการแหล่งข้อมูลเชื่อถือได้ งานง่ายช้า พอใจน้อย ข้อมูลไม่อิสระ
ตัววาย Yผู้นำ 2 คน ศูนย์กลางน้อยกว่าวงล้อข้อมูลถึงผู้บริหาร 2 ทางอาจสับสน
วงกลม Circleไม่มีผู้นำ เสมอภาค คุยคนใกล้ชิดแลกเปลี่ยนความเห็นใช้เวลานาน (แต่พอใจดีกว่า 1–3)
ทุกช่องทาง All Channel / Star / ตาข่ายคุยได้ทุกทิศ แบบคณะกรรมการบริหารข้อมูลหลายทาง พอใจสูง งานซับซ้อนใช้เวลานาน ตัดสินใจยาก
แตกต่างกัน 3 ประการ: จำนวนช่องทางต่อคน · ปริมาณข้อมูลที่แต่ละคนได้ · จำนวนช่องทางทั้งหมด
ตามสไลด์: รวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง = วงกลม + ทุกช่องทาง · กระจายอำนาจออกจากศูนย์กลาง = วงล้อ + ลูกโซ่ + Y

โครงสร้างการสื่อสาร 2 ทัศนะ

  • ทัศนะดั้งเดิม: ระบบการไหลของข้อมูล (Message Pathways) แบ่งทางการ/ไม่เป็นทางการ
  • ทัศนะใหม่ (เครือข่าย): Tightly Coupled (พึ่งพากันสูง เปลี่ยนแล้วกระทบเร็ว) · Loosely Coupled (สัมพันธ์แต่ค่อนข้างอิสระ) · Member Roles (รู้ว่าใครคุยกับใคร)

อุปสรรค · การฟัง · Theory U

อุปสรรคการสื่อสาร: วัตถุประสงค์ไม่น่าเชื่อถือ · การบังคับบัญชา · ภาษา (ถ้อยคำไม่ชัด, ความแตกต่างบุคคล: ภูมิหลัง การศึกษา การรับรู้ การแปลความหมาย)

หลักการสื่อสารที่ดี · ABCDEF · จิตวิทยา

หลักการสื่อสารที่ดี 5 ข้อ
  • รู้ว่าจะสื่ออะไร
  • ข้อมูลพอเหมาะ ไม่มาก/น้อยเกิน
  • เข้าใจว่าสารมักถูกดัดแปลงระหว่างส่ง
  • ใช้สัญลักษณ์/สื่อที่เหมาะ
  • คัดเลือกข้อมูลอย่างระวัง
ธรรมชาติมนุษย์ 7 ข้อ (หลักจิตวิทยา ข้อ 3)
  • รู้สึกว่าตนสำคัญ
  • อยากเป็นพวกเดียวกัน ไม่อยากโดดเดี่ยว
  • สนใจตนเอง
  • ไม่ชอบการปกครองที่ใกล้ชิดเกินไป
  • อยากรู้อยากเห็น
  • อยากก้าวหน้า
  • ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง

ปัจจัยการสื่อสารองค์กร 7 ประการ: ช่องทางเป็นที่รู้กัน · มีช่องทางทางการชัด · สายสั้นและตรง · สายทางการสมบูรณ์ · คนศูนย์กลางต้องมีความสามารถ · ไม่หยุดชะงัก · เชื่อถือได้
(7Cs: Clear Correct Complete Concrete Concise Coherent Courteous — มีในสรุปเพื่อนแต่ ไม่มีในสไลด์)

จุดยืนแห่งชีวิต (Thomas A. Harris)

บทที่ 9 ภาวะผู้นำ (Leadership)

26 ข้อ (มากสุด) · ความจำมากขึ้น → จำ "สำนัก/ผู้เสนอ ↔ แนวคิด ↔ รูปแบบผู้นำ"

ผู้นำ vs ภาวะผู้นำ · Manager vs Leader

  • ผู้นำ (Leader) = ตัวบุคคลที่มีอิทธิพล ชี้นำ จูงใจ ช่วยเหลือ สั่งการ (บุญทัน 2535, House 2004)
  • ภาวะผู้นำ (Leadership) = กระบวนการใช้อิทธิพล/อำนาจ ให้ผู้ตามทำตามด้วยความเต็มใจ (ประสาน & ทิพวรรณ 2540, Nelson & Quick 1997)
  • Eisenhower: ทำให้คนทำสิ่งที่เราต้องการ…เพราะเขาอยากทำเอง · Barker (1992): คนที่เราจะตามไปยังที่ที่เราไม่ไปเอง

LEADERSHIP: Listen · Explain · Assist · Discuss · Evaluation · Response · Salute (ทักทาย) · Health · Inspire · Patient
หน้าที่ผู้นำ 3: นำทาง/จูงใจ (Motivation) · เข้าใจผู้ร่วมงาน (Understanding) · ช่วยแก้ปัญหา (Decision-Making)

ทฤษฎีภาวะผู้นำ 4 กลุ่ม (เรียงตามยุค)

1) Trait Theories — คุณลักษณะ

Ralph M. Stogdill: คุณลักษณะ (Trait) 13 ข้อ + ทักษะ (Skills) 9 ข้อ ที่แยกผู้นำออกจากคนทั่วไป เช่น ปรับตัวได้ ทะเยอทะยาน มั่นใจ ทนเครียด / ฉลาด มโนทัศน์ ริเริ่ม พูดเก่ง ชักชวนได้
John Gardner 5 ข้อ: Physical vitality · Intelligence · Eagerness to accept responsibility · Task competence · Understanding
ข้อสรุป: ไม่มีคุณลักษณะที่แน่นอน/ชี้ชัดของผู้นำ เพราะผู้นำอาจไม่แสดงลักษณะเหล่านั้นออกมา

2) Behavioral Theories — 4 สำนัก อาจารย์ยกตัวอย่าง

Michigan (Katz & Likert): มุ่งงาน (Production-centered: วางแผน สั่ง คุมใกล้ชิด) · มุ่งคน (Employee-centered) · มีส่วนร่วม (Participative – Likert) นิเทศโดยกลุ่ม ผู้นำนำอภิปราย สนับสนุน กำหนดขอบเขต

3) Situational / Contingency

ตัวแปรกลางจากสถานการณ์ 2 ตัว: ลักษณะผู้ใต้บังคับบัญชา + ลักษณะงานและสิ่งแวดล้อม → ผู้นำปรับพฤติกรรมได้ (Mix)

Continuum of Leadership — Tannenbaum & Schmidt

4) Transformational — Burns (1978) & Bass (1985)

บทที่ 10 ขวัญและแรงจูงใจ (Morale & Motivation)

25 ข้อ · ประยุกต์ปนความจำ + ข้อคำนวณ (Vroom, Equity)

ขวัญและกำลังใจ

แรงจูงใจ · Intrinsic vs Extrinsic · วัฏจักร

  • Motive (Walters 1978; Loudon & Bitta 1998) = สิ่ง/สภาวะในตัวบุคคลที่ทำให้เกิดพฤติกรรมมีเป้าหมาย · Motivation (Schiffman & Kanuk 1991) = แรงขับในตัวที่กระตุ้นให้กระทำ
  • Intrinsic (ภายใน: เจตคติ ความสนใจ ความพอใจ) เช่น ถักไหมพรมเพราะชอบ → คงทนกว่า
  • Extrinsic (ภายนอก) รูปธรรม: เงิน รางวัล ตำแหน่ง · นามธรรม: คำชม ชื่อเสียง การยอมรับ เช่น ฝึกดนตรีให้เพื่อนชม → ไม่คงทน

กลุ่มทฤษฎีแรงจูงใจ

Maslow ↔ Herzberg ↔ McClelland อาจารย์ยกตัวอย่าง

สมมุติฐาน Maslow: ความต้องการไม่สิ้นสุด · ที่ตอบสนองแล้วไม่จูงใจอีก · เป็นลำดับขั้น

nAch ใฝ่สัมฤทธิ์เป้าชัด มาตรฐานสูง ต้องการ feedback สำเร็จสำคัญกว่ารางวัล ชอบรับผิดชอบงานตัวเอง
หัวหน้าโปรเจกต์ นักวิเคราะห์ข้อมูล
nAff ใฝ่สัมพันธ์มิตรภาพ ร่วมมือ > แข่งขัน ชอบสังสรรค์ คล้อยตามเมื่อถูกกดดัน
HR ตัวเชื่อมทีม
nPow ใฝ่อำนาจควบคุมผู้อื่น อำนาจ/ศักดิ์ศรี > ผลงาน ชอบแข่ง เผชิญหน้า โต้แย้ง
ผู้จัดการแผนก ผู้นำทีม

McClelland พบ: บริษัทเพิ่งเริ่ม = อำนาจ+ความสำเร็จสูง ผูกพันต่ำ · องค์กรเล็ก = ใฝ่สำเร็จสูง · องค์กรใหญ่ = อำนาจ+ผูกพันสูง · ผู้บริหารที่ดีควรมี ใฝ่สำเร็จ + ความผูกพัน

McGregor X–Y · Ouchi Z

กิจกรรม von Moltke: แบ่งทหาร 4 แบบตามแกน ฉลาด–ไม่ฉลาด × ขยัน–ขี้เกียจ (คำถามชวนคิด ไม่มีเฉลยในสไลด์)

Vroom — Expectancy คำนวณ

ตัวอย่าง: E = 0.8, V = 0.9, I = 0.7 → 0.8 × 0.9 = 0.72 → 0.72 × 0.7 = 0.5040 · ลองเครื่องคิดเลข

Adams — Equity คำนวณ

ตัวอย่าง: ฉัน 20,000 ÷ 8 = 2,500 / เพื่อน 30,000 ÷ 8 = 3,750 → 2,500 < 3,750 = ฉันเสียเปรียบ → ไม่พอใจ ลดการผลิต ลาออก

เทคนิคการจูงใจ

เทคนิคการจูงใจอื่น 7: ใช้อำนาจหน้าที่ · ผลตอบแทนการเงิน · ให้มีส่วนร่วม · เพิ่มความรับผิดชอบ · ให้โอกาสในตำแหน่ง · พ่อปกครองลูก · MBO (ยึดวัตถุประสงค์)

Covey — 7 Habits & เมทริกซ์

บทที่ 11 คณะทำงานและความร่วมมือ (Team Management)

25 ข้อ · ความจำเยอะ: Tuckman, ประเภททีม, ความขัดแย้ง, TKI/สัตว์ 5 ชนิด

กลุ่ม vs ทีม

  • กลุ่ม (Robbins 1993): 2 คนขึ้นไป มีปฏิสัมพันธ์ เพื่อบรรลุเป้าหมาย
  • ทีม (Parker 1990): พึ่งพากัน เป้าหมายร่วม "วิธีเดียวที่งานสำเร็จคือทำงานร่วมกัน" · Woodcock & Francis: ช่วยเหลือกันเพื่อวัตถุประสงค์ร่วม

Tuckman — 5 ขั้นพัฒนาทีม อาจารย์ยกตัวอย่าง

Team Building vs Team Bonding

Team Building = พัฒนา ทักษะการทำงานร่วมกัน แก้ปัญหา ปรับกระบวนการ (เพิ่มประสิทธิภาพ เสริมการสื่อสาร สามัคคี ความคิดสร้างสรรค์)
Team Bonding = สร้าง ความผูกพันส่วนตัว กิจกรรมสนุก ผ่อนคลาย ความไว้ใจ ความรักในทีม (B = Bond)

ประเภทของทีม

ความขัดแย้ง: ความหมาย มุมมอง สมมุติฐาน

  • Mary Parker Follett: การปรากฏของความแตกต่าง ความเห็นต่าง ผลประโยชน์ต่าง
  • Louis R. Pondy: เงื่อนไขนำ (ทรัพยากรขาดแคลน) · สภาวะอารมณ์ (เครียด) · การรับรู้ · พฤติกรรม (passive resistance → overt aggression)
  • "ความขัดแย้งที่ได้รับการดำเนินการที่ดี อาจเกิดผลดีต่อองค์การได้"

สมมุติฐาน 6 ข้อ: หลีกเลี่ยงไม่ได้ · เป็นเรื่องดี · เกิดช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของการเปลี่ยนแปลง · คนเข้าใจกระบวนการได้เปรียบ · มาจากการแย่งสิ่งตอบแทนจำกัด · เกิดจากสิ่งแวดล้อม พันธุกรรม ลักษณะกายภาพ

ประเภทความขัดแย้ง

สาเหตุ 9 ข้อ: ข้อมูล/ข้อเท็จจริง · ค่านิยม · เป้าหมาย · ความเชื่อ · โครงสร้างองค์การ · การเปลี่ยนแปลง · การสื่อสาร · บุคลิกภาพ/พฤติกรรม · ผลประโยชน์ส่วนบุคคล

กระบวนการ & ผลของความขัดแย้ง

อินโฟกราฟิกในสไลด์: ลบ = ความสัมพันธ์/สังคม · จิตใจ/สุขภาพ · ประสิทธิภาพ/เศรษฐกิจ · ความปลอดภัย · บวก = กระตุ้นการเปลี่ยนแปลง/นวัตกรรม · เปิดเผยปัญหาที่ซ่อนอยู่ · สร้างความชัดเจนในกฎระเบียบและบทบาท · การเรียนรู้และปรับตัว

การจัดการความขัดแย้ง

Thomas–Kilmann + สัตว์ 5 ชนิด ประยุกต์

วิธีอื่นด้านบุคคล: Force · Problem Solving/Collaboration · Third party · Superordinate goals · เป้าหมายร่วม · ให้ข้อมูลเพิ่ม · แลกเปลี่ยนสมาชิก · คุยไม่เป็นทางการ · ระบายกับเพื่อน

สัตว์ 4 ทิศ (DISC)

บทที่ 12 การบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management)

20 ข้อ (น้อยสุด) · ความจำตามสไลด์ ง่าย ใช้เซนส์ได้บางส่วน

ที่มาและความหมาย

  • Taylor (Scientific Management → งานแบบ "กดขี่มนุษย์" dehumanized) → Henry Ford (moving assembly line) → การบริหารสมัยใหม่ เน้น efficiency + effectiveness
  • Change Management: วางแผนลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลง สนับสนุนการปรับตัว/ยอมรับ สร้างศักยภาพใหม่ (CMP) · "process, tools and techniques to manage the people-side of business change"
  • Nickols (2010): งานบริหารการเปลี่ยนแปลง · สาขาวิชาชีพ · ชุดความรู้ · กลไกควบคุม · ทศวรรษ 1980: Reengineering ≈ Change management
  • ปัจจุบันการเปลี่ยนแปลงเป็น "สภาวะต่อเนื่อง" (Continuous Adaptability)

ลักษณะการเปลี่ยนแปลง 3 แบบ อาจารย์ยกตัวอย่าง

GradualRadicalCrisis
ผลกระทบต่ำ–ปานกลางสูงมากวิกฤต ฉุกเฉิน
จังหวะเวลาต่อเนื่อง เรื่อยๆก้าวกระโดดทันทีทันใด เพื่ออยู่รอด
จุดเน้นเสริมเสถียรภาพ พัฒนาทีละขั้นรื้อระบบเดิม สร้างนวัตกรรมแก้ปัญหาเร่งด่วนเฉพาะหน้า

Six Box Model (Weisbord 1976)

ระดับการเปลี่ยนแปลง 7 ระดับ (Smith 1997)

การต่อต้าน & วิธีลด อาจารย์ยกตัวอย่าง

กลยุทธ์การบริหารการเปลี่ยนแปลง 5 แบบ

การพัฒนาองค์การ (OD)

ความสำคัญของ OD (10 ข้อ ใจความ): มีแผน · เน้นกระบวนการกลุ่ม · ทำงานเป็นทีม เริ่มจากผู้บริหารสูง · ทั้งระบบใหญ่และย่อย · ใช้ Action Research · มีที่ปรึกษา/ผู้ดำเนินการเปลี่ยนแปลง · ต่อเนื่องเป็นระบบ · เป้าหมาย = ประสิทธิผล ประสิทธิภาพ สุขภาพองค์การ

กระบวนการและแรงผลักดัน

ขั้นตอน OD 8 ขั้น: แรงผลักดัน → ยอมรับความต้องการเปลี่ยน → วิเคราะห์ปัญหา → เลือกเทคนิค → กลยุทธ์ → ดำเนินการ → ประเมินผล → Feedback
เทคนิค 3 ด้าน: โครงสร้าง/ระบบงาน · พฤติกรรม · วิทยาการ/เทคโนโลยี
การเปลี่ยนแปลง 4 ประการ: Process · System · Structure · Organizational

สมมุติฐานของคนต่อ OD 3 ระดับ: ในฐานะบุคคล (อยากพัฒนา ต่อต้านถ้าเป้า/วิธีไม่ชัด สนับสนุนถ้ามีส่วนร่วมวางแผน) · สมาชิกกลุ่ม (ผูกพันทางจิตวิทยา ความไว้วางใจ) · สมาชิกองค์การ (กลุ่มเชื่อมโยงกัน แก้ปัญหาอย่างละมุนละม่อม)

วิธีพัฒนาองค์การ 3 วิธี ต่างจากสรุปเพื่อน

ก่อนทำ OD — ความพร้อม 6: องค์การคล่องตัว · สมาชิกพร้อม · ผู้บริหารสูงพร้อมจริงและอยู่จนจบ · เวลา/สถานการณ์เหมาะ · ที่ปรึกษาพร้อม (ภายใน/ภายนอก) · ความอดทนต่อการประเมินผล

ข้อสอบจำลอง

คลังข้อสอบ 0 ข้อ (บท 8: · บท 9: · บท 10: · บท 11: · บท 12: ) · ตอบแล้วรู้ผลทันทีพร้อมเหตุผลและภาพประกอบ

📚 ฝึกรายบท

ตัวเลือก ก ข ค ง ถูกสลับลำดับใหม่ทุกครั้ง ·คีย์ลัด: 1–4 เลือกคำตอบ · Enter/→ ข้อถัดไป · ← ย้อนกลับ

เครื่องคิดเลขฝึกข้อคำนวณ

ใส่ตัวเลขแล้วดูวิธีทำทีละขั้น (ตอบทศนิยม 4 ตำแหน่ง) — ฝึกทำในกระดาษก่อนแล้วค่อยเช็ค

Vroom — Motivation = E × V × I

E และ I เป็นความน่าจะเป็น 0–1 · ตัวใดเป็น 0 → แรงจูงใจ = 0

Adams — Equity (Outcomes ÷ Inputs)

เทียบ "อัตราส่วน" ไม่ใช่เงินดิบ · เสียเปรียบ → ไม่พอใจ ลดผลผลิต ลาออก · ได้เปรียบ → ทำงานหนักขึ้น/รางวัลลดลง